آیا هر توده، درد یا تغییر ظاهری در پستان به معنای سرطان است؟ خیر؛ بسیاری از تغییرات پستان خوشخیماند اما تشخیص سرطان سینه نباید بر پایه حدس، خودآزمایی یا یک تصویر بهتنهایی انجام شود. مسیر درست از بررسی علائم و سابقه فرد آغاز میشود که با تصویربرداری هدفمند هم ادامه پیدا میکند و در صورت وجود یافته مشکوک، با نمونهبرداری و بررسی پاتولوژی به پاسخ قطعی میرسد از همین رو پیگیری بهموقع در حفظ سلامت پستان نقش بسیار موثری دارد.
تشخیص سرطان سینه چگونه انجام میشود؟
تشخیص سرطان سینه یک فرایند مرحلهای است یعنی پزشک ابتدا علت مراجعه، علائم فعلی، سابقه خانوادگی و عوامل خطر را بررسی میکند سپس بر اساس سن، وضعیت پستان، نتیجه معاینه و یافتههای قبلی، آزمایش مناسب انتخاب میشود.
گرفتن شرح حال
پزشک درباره زمان شروع توده یا تغییرات پوستی، درد، ترشح نوک پستان، بارداری یا شیردهی، مصرف داروهای هورمونی و سابقه جراحی یا نمونهبرداری پستان سوال میکند همچنین سابقه سرطان پستان یا تخمدان در اعضای نزدیک خانواده نیز اهمیت دارد و میتواند روی معاینه تاثیر بگذارد.
معاینه بالینی پستان
در معاینه بالینی، پزشک هر دو پستان، نوک پستان، پوست اطراف و ناحیه زیر بغل و بالای ترقوه را بررسی میکند. اندازه، محل، قوام و حرکتپذیری توده و نیز وجود فرورفتگی پوست یا بزرگی غدد لنفاوی ثبت میشود. معاینه، بهتنهایی سرطان را رد نمیکند؛ بهویژه اگر فرد تغییر مشخصی را احساس کرده باشد یا در تصویربرداری مورد مشکوکی دیده شود.
ماموگرافی
ماموگرافی یکی از روشهای تصویربرداری مهم برای بررسی بافت پستان است که میتواند تغییرات کوچک و غیرطبیعی را شناسایی کند البته این روش بیشتر برای غربالگری و بررسی دقیقتر تودهها یا تغییرات مشکوک در سینه مورد استفاده قرار میگیرد.
ماموگرافی تشخیصی چه تفاوتی با ماموگرافی غربالگری دارد؟
ماموگرافی غربالگری برای فرد بدون علامت انجام میشود اما ماموگرافی تشخیصی زمانی درخواست میشود که علامتی وجود دارد یا تصویربرداری قبلی نیاز به بررسی تکمیلی نشان داده است همچنین در ماموگرافی تشخیصی، تصاویر اضافی از ناحیه موردنظر گرفته میشود.
نکته: نتیجه غیرطبیعی ماموگرافی به معنی سرطان نیست. گاهی مقایسه با تصاویر قدیمی، انجام سونوگرافی یا پیگیری در زمان مشخص، برای مشاهده تغییرات تغییر کافی است.
سونوگرافی پستان
سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی، ساختار داخلی بافت پستان را بررسی میکند و به تشخیص تفاوت میان تودههای جامد و کیستهای پر از مایع کمک میکند؛ این روش در بسیاری از موارد همراه با ماموگرافی برای ارزیابی دقیق انجام میشود.
نمونهبرداری از بافت پستان (بیوپسی)
در صورتی که در معاینه یا تصویربرداری، ناحیه مشکوکی مشاهده شود، پزشک نمونهبرداری را پیشنهاد دهد. در این روش، مقدار کوچکی از بافت پستان برداشته شده و در آزمایشگاه بررسی میشود تا وجود سلولهای سرطانی و نوع آنها مشخص شود.
انواع نمونهبرداری از پستان
نمونهبرداری با سوزن ظریف، نمونهبرداری با سوزن ضخیم و نمونهبرداری جراحی از روشهای اصلی هستند که در بسیاری از موارد، نمونهبرداری با سوزن ضخیم انجام میشود چرا که بافت کافی برای بررسی دقیق را فراهم میکند.
چه علائمی نیاز به بررسی سریع برای سرطان سینه دارند؟
بعضی تغییرات پستان به معاینه نیاز دارند، حتی اگر دردناک هم نباشند چرا که بسیاری از تودههای سرطانی در مراحل اولیه درد ایجاد نمیکند؛ بنابراین منتظر ماندن برای برطرف شدن خودبهخودی علائم، تصمیم مناسبی نیست. ازجمله مهمترین علائمی که نیاز به بررسی دقیق دارند عبارتنداز:
- ایجاد توده یا سفتی جدید در سینه یا زیر بغل که بهخصوص بدون درد باشد.
- تغییر ناگهانی در اندازه، شکل یا ظاهر یکی از سینهها
- فرورفتگی یا تغییر شکل پوست سینه مانند حالت پوست پرتقالی
- تغییر در ظاهر یا جهت نوک سینه، بهویژه فرورفتگی جدید نوک سینه به داخل.
- ترشح غیرطبیعی از نوک سینه، مخصوصا ترشحات خونی یا شفاف بدون علت مشخص
- ایجاد زخم، قرمزی، پوستهریزی یا تغییرات غیرعادی در پوست اطراف نوک سینه
- درد مداوم و غیرمعمول در یک بخش از سینه که برطرف نمیشود.
- تورم یا ضخیم شدن بخشی از بافت سینه بدون دلیل مشخص
- تغییرات قابل مشاهده در سینه که با چرخه قاعدگی مرتبط نیستند و ادامه پیدا میکنند.
درد پستان چه زمانی نگرانکننده است؟
درد پستان بهتنهایی نشانه اختصاصی سرطان سینه نیست و اغلب با تغییرات هورمونی، کیستها یا مسائل عضلانی ارتباط دارد. با این حال، درد موضعی و پایدار، بهویژه همراه با توده، تغییر پوست یا ترشح، باید بررسی شود. به جای تفسیر علائم بر اساس تجربه اطرافیان، زمان شروع، محل دقیق و عوامل تشدیدکننده درد را یادداشت کنید. این اطلاعات در معاینه و انتخاب تصویربرداری مفید هستند.
برای دریافت نوبت از دکتر نعیمه حیرانی زاده بهترین دکتر سرطان سینه در یزد با شماره مطب تماس بگیرید.
اشتباهات رایج در مسیر تشخیص سرطان سینه
بخشی از اضطراب بیماران به دلیل برداشت نادرست از علائم و گزارشها ایجاد میشود پس دانستن خطاهای رایج کمک میکند فرد هم از نگرانی بیمورد دور بماند و هم پیگیری لازم را به تعویق نیندازدکه از مهمترین آنها به شرح زیر است:
- نادیده گرفتن توده یا تغییرات جدید در سینه باعث میشود بررسی علت آن به تاخیر بیفتد، در حالی که هر تغییر جدید در بافت سینه نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
- تصور اینکه سرطان سینه همیشه با درد همراه است، یکی از باورهای اشتباه رایج محسوب میشود، زیرا برخی تغییرات پستان ممکن است که بدون ایجاد درد ظاهر شود.
- به تعویق انداختن مراجعه به پزشک به دلیل نگرانی از نتیجه، میتواند روند تشخیص را طولانیتر کند و باعث شود بررسیهای لازم در زمان مناسب انجام نشوند.
- تکیه بر اطلاعات موجود در اینترنت و خودتشخیصی علائم باعث ایجاد نگرانی یا اطمینان کاذب خواهد شد، زیرا تشخیص دقیق تنها با معاینه پزشک و انجام آزمایشهای تخصصی امکانپذیر است.
- انجام ندادن معاینات دورهای و بررسیهای توصیهشده میتواند باعث از دست رفتن فرصت تشخیص زودهنگام تغییرات غیرطبیعی پستان شود.
- نداشتن سابقه خانوادگی سرطان سینه به معنی نبود خطر ابتلا نیست، زیرا این بیماری ممکن است در افرادی که سابقه خانوادگی ندارند نیز ایجاد شود و بررسی علائم همچنان اهمیت دارد.
برای مراجعه جهت تشخیص سرطان سینه چه مدارکی همراه داشته باشیم؟
آماده بودن اطلاعات و مدارک قبلی، از انجام آزمایشهای تکراری غیرضروری جلوگیری میکند علاوه بر آن مقایسه تغییرات را آسان میکند حتی اگر نتیجه قبلی طبیعی بوده است، همراه داشتن آن در ارزیابی جدید ارزش دارد.
- گزارش و تصاویر ماموگرافی، سونوگرافی یا امآرآی قبلی
- گزارش هر نمونهبرداری یا جراحی پیشین پستان
- فهرست داروها، بهویژه داروهای هورمونی و رقیقکننده خون
- اطلاعات مربوط به سابقه سرطان در خانواده
- یادداشت کوتاه از زمان شروع علائم و تغییراتی که مشاهده کردهاید
سوالات متداول مربوط به تشخیص سرطان سینه
خیر- سونوگرافی اطلاعات ارزشمندی ارائه میدهد اما نتیجه آن باید همراه با معاینه و ماموگرافی تفسیر شود. اگر در ماموگرافی یا معاینه یافته مشکوکی وجود داشته باشد، ممکن است بررسی تکمیلی یا بیوپسی لازم باشد.
خیر- برخی تودهها در معاینه و تصویربرداری ویژگیهای خوشخیم دارند و فقط پیگیری نیاز دارند پس بیوپسی زمانی توصیه میشود که ظاهر ضایعه، تغییرات آن یا مجموع یافتهها، احتمال بدخیمی را مطرح کند.
در نهایت…
تشخیص سرطان سینه با توجه به علائم، معاینه، تصویربرداری و در صورت نیاز نمونهبرداری انجام میشود. وجود یک توده یا نتیجه غیرطبیعی بهتنهایی به معنای سرطان نیست، اما پیگیری دقیق آن ضروری است. گزارش پاتولوژی تنها راه تایید قطعی بدخیمی به شمار میرود پس اگر تغییر تازه یا پایداری در پستان و زیر بغل دارید، برای ارزیابی و انتخاب مسیر بررسی مناسب به دکتر نعیمه حیرانی زاده فلوشیپ فوقتخصصی جراحی سرطان پستان مراجعه کنید.
